MỘT VỊ BỘ TRƯỞNG KIỆT XUẤT. Lê Trường Hưởng

By LÊ TRƯỜNG HƯỞNG


KỶ NIỆM 50 NĂM ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN - ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH HUYỀN THOẠI -
 19/5/1959 - 19/5/2009 

 
Ông Phan Trọng Tuệ
Sinh ngày 7-7-1917 tại Viên Chăn ( Lào )
Mất ngày 18-12-1991 tại Thành phố Hồ Chí Minh
Quê quán: Thôn Đa Phúc xã Sài Sơn huyện Quốc Oai Hà Nội
Nguyên:
- Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
- Tư lệnh đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân vũ trang
- Tư lệnh Đoàn 559 ( Trường Sơn )
- Bộ trưởng bộ Giao thông vận tải
( Còn nhiều chức danh khác không nêu ở đây )

PHAN TRỌNG TUỆ - VỊ TƯỚNG - BỘ TRƯỞNG ĐỨC ĐỘ TÀI NĂNG là tên một cuốn sách viết về Ông. Bài viết dưới đây cũng đã được in trong cuốn sách đó. Hôm nay Tác giả đăng lại trên trang blog này để tưởng nhớ đến Ông - một con người trung thành rất mực trong sáng nhưng cũng gặp nhiều sóng gió trên bước đường cách mạng. Cuối đời còn phải chịu đựng những thông tin sai sự thật có ác ý đối với Ông; Khiến Ông - một con người đầy nghị lực và bản lĩnh cũng phải buồn lòng...


Đọc đầu đề xong chắc có bạn đọc sẽ thốt lên: " Rõ hay khéo khen phò mã tốt áo phải kiệt xuất mới làm được bộ trưởng chứ! ". Nhưng quả thực khi cầm bút viết về vài kỷ niệm nhỏ nhoi của tôi với cố bộ trưởng Phan Trọng Tuệ tâm trạng của tôi hồi hộp lo lắng không biết trong vài trang viết tôi có nêu lên được cái kiệt xuất cái tài hoa trong con người của Ông hay không?


* Kỷ niệm thứ nhất

Hồi đó...

Cuộc chiến đấu chống Mỹ cứu nước đang ở vào giai đoạn khó khăn ác liệt nhất. Tổng thống Mỹ Lyn Đơn Giôn Sơn mở rộng chiến tranh ra miền Bắc để hòng ngăn chặn sự chi viện to lớn của miền Bắc với miền Nam. Trên khắp tuyến đường Trường Sơn cứ hai mươi ki lô mét Giôn Sơn lại mở một trọng điểm suốt ngày đêm ném bom bắn phá dữ dội ngoài ra còn phong toả bằng đủ loại vũ khí tối tân nhất như bom nổ chậm cây nhiệt đới ống thu phát tiếng động bom vướng nổ mìn lá mìn tai hồng... Đặc biệt mới xuất hiện bom từ trường là loại bom rất nguy hiểm chỉ cần một lượng sắt thép nhỏ di chuyển qua là phát nổ gây thiệt hại cho ta không nhỏ về người về của. Tổng thống Giôn Sơn thật là vẻ vang khi đem cả nền khoa học kỹ thuật tân kỳ của một nước Mỹ hùng mạnh chống lại Việt Nam - một đất nước nhỏ bé với nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu!

Thương vong mất mát không làm nao núng lòng dũng cảm không làm mờ đi trí thông minh tuyệt vời của một dân tộc có bốn nghìn năm văn hiến. Rất nhanh một phương pháp đơn giản đến không ngờ làm vô hiệu hoá những quả bom từ trường trên cạn: chỉ cần một miếng tôn nhỏ cắt ra từ chiếc thùng phuy đã hết xăng dầu một đầu buộc vào sợi dây ny lông kéo từ từ đến gần quả bom rồi bất ngờ giật mạnh miếng tôn bay qua làm quả bom phát nổ! Mỗi lần nhìn cảnh anh chị em thanh niên xung phong phá bom từ trường bằng cách này tôi bỗng liên tưởng đến cảnh câu ếch: khi được ném xuống thân bom từ trường cắm trong đất để lại phần cánh bom như chiếc gọng ô úp trên mặt đất cũng giống như chú ếch ngồi chồm chỗm miếng tôn thùng phuy như một cánh hoa dâm bụt. Thật là hài hước khi thành tựu của nền khoa học quân sự Hoa Kỳ đến Việt Nam trở thành trò chơi con trẻ! Trên cạn sự nguy hiểm của bom từ trường đã được hoá giải nhanh chóng nhưng còn ở dưới nước kẻ thù dấu mặt này ẩn hiện khôn lường. Những chuyến phà không thể sang ngang những khúc sông không thể thông thuyền vì dày đặc bom từ trường. Đã rà phá bằng nhiều cách như quét bằng sắt thép nam châm... nhưng không mang lại hiệu quả cũng đã xuất hiện những thanh niên quả cảm lái ca nô với tốc độ cao lướt qua kích nổ bom từ trường giống như những cảm tử quân ôm bom ba càng đánh xe tăng địch năm nào. Nhưng rồi bom vẫn nổ ở những nơi ở những lúc người ta không muốn nó nổ vẫn thương vong vẫn mất mát đường vẫn chưa thông... 

   - Từ trường phải trị bằng từ trường! Bộ trưởng nói
Một tia chớp chợt loé lên trong cái đầu thông minh: phải làm cách nào chế tạo một máy phát ra từ trường để kích nổ bom! Và thế rồi một nhóm kỹ sư của Cục Đường biển ( trụ sở ở Hải Phòng ) được Bộ trưởng giao nhiệm vụ nghiên cứu thiết kế chế tạo máy phá bom từ trường theo ý tưởng đó. Sau một thời gian ngắn tìm tòi nghiên cứu chế tạo thử thực nghiệm trong khó khăn thiếu thốn trăm bề trong sự thôi thúc của chiến trường chiếc máy phá bom từ trường đầu tiên mang mã số PD67 ra đời hoạt động rất hiệu quả nhưng cấu tạo cũng khá đơn giản theo nguyên lý của nam châm điện: một thanh thép lớn được ghép bởi những tấm tôn si lích bên ngoài là cuộn dây nhôm lớn nối với nguồn điện một chiều là một ắc quy ô tô 12V có dung lượng lớn; Một bộ rơ le tự động đóng ngắt dòng điện để tạo ra biến thiên từ trường một bộ đèn báo máy hoạt động...

Lúc đó tôi được điều động vào Trường Sơn bảo đảm giao thông vận tải đặc trách việc rà phá bom mìn dưới sự lãnh đạo song trùng của Tổng cục tiền phương và Ban Xây dựng 67. Trước khi đi tôi được cử xuống Bộ tư lệnh Hải quân ở Hải Phòng học về các loại bom mìn nhất là các loại ở dưới nước tôi cũng được gặp gỡ với nhóm kỹ sư và nghiên cứu kỹ về PD67. Vài ngày trước khi lên đường tôi cùng Lãnh đạo được gặp bộ trưởng Phan Trọng Tuệ Bộ trưởng dặn dò:

   - PD67 đã dùng ở ngoài Bắc khá tốt các đồng chí mang PD67 vào trong đó tuỳ theo điều kiện chiến trường mà vận dụng phát huy tinh thần sáng tạo cải tiến thêm. Nghiên cứu không chỉ đánh một máy mà còn đánh hiệp đồng nhiều máy chú ý tổng kết rút kinh nghiệm.
Làm theo lời Bộ trưởng chúng tôi đã sử dụng PD67 phá bom từ trường với nhiều cải tiến nhiều sáng tạo mà trong trang viết hạn hẹp này không thể nêu được hết. Kết quả là các bến phà trọng điểm đều được dọn sạch bom từ trường và luôn luôn thông suốt. Nhiều khúc sông tắc đã lâu nay đã thông thuyền. Đặc biệt là đoạn Xuân Sơn - Phương Chảy trên dòng sông Son và bến phà Xuân Sơn ( điểm bắt đầu đường mòn Hồ Chí Minh ) gần động Phong Nha- nơi tôi đã cùng đại đội công binh C16 anh hùng ngày đêm chiến đấu- luôn thông suốt mạch máu giao thông luôn được nối liền.

Khi hoàn thành nhiệm vụ tôi đã làm báo cáo tổng kết khá dầy và khá đầy đủ gửi ra Bộ không rõ Bộ trưởng có đọc và hài lòng hay không?
   
* Kỷ niệm thứ hai


Khắp các chiến trường Nam Bắc- nhất là chiến trường miền Nam - ta đánh mạnh đánh trúng khiến cho Giôn Sơn nao núng nhụt chí; Bên trong nước Mỹ làn sóng phản chiến dâng cao chưa từng thấy khắp nước Mỹ nhân dân phẫn nộ đòi chấm dứt ngay cuộc chiến tranh không mấy sạch sẽ ở Việt Nam do chính quyền Mỹ tiến hành khiến con em họ phải chết một cách vô nghĩa. Sức mạnh cộng hưởng ghê gớm đó đã đẩy Lyn Đơn Giôn Sơn vào bàn đàm phán tại hội nghị Pari và xuống thang dần từ ném bom hạn chế đến chấm dứt hoàn toàn ném bom miền Bắc. Chiến tranh đã ngừng ở một nửa đất nước miền Bắc lại tiếp tục sự nghiệp dang dở: xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong bối cảnh đó tôi lại được điều động từ Trường Sơn ra Viện thiết kế giao thông của Bộ trở về nghề Kiến trúc xây dựng là nghề tôi được học hành đào tạo chính qui dưới mái trường Đại học Bách Khoa Hà Nội để rồi may mắn có được các kỷ niệm sau đây với vị Bộ trưởng đáng kính.

...Ngày mồng hai tháng chín năm một nghìn chín trăm sáu chín Bác Hồ-vị lãnh tụ vĩ đại và kính yêu của dân tộc mãi đi vào cõi vĩnh hằng. Thể theo nguyện vọng của toàn dân Bộ Chính trị quyết định giữ gìn lâu dài thi hài của Người và xây dựng Lăng chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1970 giới kiến trúc xây dựng nước nhà bắt đầu thiết kế các phương án Lăng chủ tịch Hồ Chí Minh các phương án đạt yêu cầu sẽ được triển lãm để toàn dân tham gia ý kiến. Phương án của Viện thiết kế giao thông được tuyển chọn cùng với một số phương án của các cơ quan khác triển lãm đợt một tại nhà triển lãm Tràng Tiền - Hà Nội. Sau cuộc triển lãm này Ban Tổ Chức phân ra thành từng nhóm thiết kế có ý tưởng giống nhau. Viện Thiết kế giao thông ( với tư cách là Bộ Giao Thông ) được giao làm nhóm trưởng một nhóm gồm Bộ Giao Thông Trường Đại học Xây Dựng ( Bộ Đại học và trung học chuyên nghiệp ) Bộ Cơ Khí Luyện Kim. Trên cơ sở phương án của Viện tiến hành nghiên cứu nâng cao thành một phương án hoàn chỉnh mang tên Phương án 13. Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ- Uỷ viên trung ương Đảng sau khi được nghe báo cáo về tình hình làm Lăng của Viện Bộ trưởng rất hài lòng bảo hôm sau sẽ xuống xem và mời cả bộ trưởng Bộ Cơ khí luyện kim Đinh Đức Thiện bộ trưởng Bộ Xây Dựng Bùi Quang Tạo cùng xuống. Đến buổi chiều Bộ Trưởng báo tin :

   - Tôi đã mời Anh Cả ( tên gọi thân mật của đ/c Nguyễn Lương Bằng-TG ) Anh Cả đã nhận lời ngày mai tôi sẽ đón Anh Cả cùng xuống xem.
Thế là cả ngày và suốt đêm hôm ấy chúng tôi quyết tâm làm bằng xong mô hình. Mọi chuyện diễn ra suôn sẻ. Sáng hôm sau với tác phong người lính Bộ trưởng Đinh Đức Thiện đến sớm nhất tiếp đó là Bộ trưởng Bùi Quang Tạo cuối cùng Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ đến và nói :

   - Anh Cả bị đau chân rất muốn đi nhưng bác sỹ không cho đi phải chịu tôi đành đến một mình vậy.
Cả ba Bộ trưởng chăm chú nghe chúng tôi giới thiệu Phương án xem rất kỹ mô hình và khen làm đẹp sau đó góp vài ý kiến quí báu đặc biệt là bộ trưởng Phan Trọng Tuệ có những ý kiến rất sắc sảo về tỷ lệ về dáng dấp công trình qui hoạch quảng trường Lăng... Thật là một vinh dự lớn cho Viện chúng tôi vì từ trước cho tới nay chưa bao giờ được đón cùng một lúc ba vị Bộ trưởng ba Uỷ viên trung ương đảng tới thăm !

Sau khi sửa sang xong theo ý kiến của Bộ Trưởng chúng tôi mang Phương án 13 xuống tham gia triển lãm đợt hai tại Hải Phòng và dành được nhiều phiếu đồng tình của nhân dân. Trong thời gian triển lãm ở Hải Phòng chúng tôi còn được Bộ trưởng dành cho vinh dự là mang Phương án 13 về trình Trung ương xem.

* Kỷ niệm thứ ba


Ngày 30 tháng 4 năm 1975 giải phóng Sài Gòn chính quyền nguỵ đầu hàng kết thúc thắng lợi cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước của đân tộc ta. Non sông đã thu về một mối đất nước nối liền một giải. Đến ngày thắng lợi chúng ta sẽ xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn to đẹp hơn thấm nhuần di chúc của Hồ Chủ Tịch Bộ trưởng quyết định xây dựng trụ sở Bộ tại 80 Trần Hưng Đạo. Chúng tôi được giao nhiệm vụ thiết kế các phương án trình Lãnh đạo Bộ duyệt. Giai đoạn đầu chúng tôi lĩnh hội ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng thông qua các thứ trưởng Nguyễn Tường Lân và Nguyễn Nam Hải. Sau nhiều lần làm đi làm lại chúng tôi được thông báo là Bộ trưởng sẽ trực tiếp nghe báo cáo và duyệt lần cuối. Anh Nguyễn Ngọc Cẩn ( Viện phó Viện thiết kế giao thông-TG ) gọi tôi lên và bảo:

   - Chiều nay lên báo cáo ta phải đến sớm trước mười lăm phút anh Tuệ đúng giờ lắm đấy!
   - Vâng ngay sáng nay em sẽ mang bản vẽ lên trước căng sẵn để đến chiều làm việc luôn - tôi nói.

   - Tốt lắm nhớ đúng giờ đấy nhé!

Chiều hôm đó tôi và anh Cẩn vội vã lên Bộ chắc mẩm là đến sớm nào ngờ đến nơi đã thấy Bộ trưởng đang đứng chăm chú xem các bản vẽ buổi sáng tôi đã căng sẵn trong hội trường! Anh Cẩn quay nhìn tôi với vẻ hài lòng. Thấy chúng tôi đến Bộ trưởng bảo:

   - Chào các nhà thiết kế! Để tôi xem một chút rồi ta làm việc luôn.
Chúng tôi nhẹ nhàng ngồi xuống ghế im lặng thở khẽ sợ kinh động đến luồng suy nghĩ của Bộ trưởng.

Hồi lâu sau Bộ trưởng quay lại và nói:

   - Các anh thiết kế tốt lắm đúng với chức năng sử dụng của một cơ quan Bộ tôi thích phương án 2. Kiến trúc hiện đại bây giờ không phải là đi vào chi tiết hoa văn gờ chỉ mà là khối là mảng sao cho đạt tỷ lệ tốt hài hoà. Hài hoà? Nghe thì có vẻ dễ nhưng thực ra để đạt hài hoà thì rất khó đòi hỏi tài năng của người Kiến trúc sư. Hài hoà tức là phải làm sao cho vừa mắt mình vừa mắt nhiều người...

Ngừng một lúc như để cân nhắc Bộ trưởng nói tiếp:

   - Không những các khối mảng đường nét trong công trình phải hài hoà mà tổng thể phải hài hoà cả với quần thể kiến trúc xung quanh. Trụ sở mới sẽ xây dựng nằm giữa các ngôi nhà cũ mang dáng dấp kiến trúc cổ Tây phương có phần nặng nề vì được xây dựng vào những thập niên đầu thế kỷ nên có hạn chế nhiều về vật liệu xây dựng nhưng rất đẹp và phù hợp với khí hậu nước ta. Công trình do các anh thiết kế có cái thanh thoát nhẹ nhàng phù hợp với phong cách người Việt Nam có cái thông thoáng phù hợp với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm. Nhìn chung là tốt nhưng cần nghiên cứu thêm để thật hài hoà với cảnh quan chung...
Sau đó Bộ trưởng góp ý chi tiết từng bản vẽ. Tôi vừa chăm chú lắng nghe vừa kinh ngạc nhìn Bộ trưởng như nhìn một Kiến trúc sư bậc thầy đang giảng bài lòng thầm cảm phục những hiểu biết sâu sắc của Bộ trưởng về nghệ thuật kiến trúc.

   - Tôi có ý định: vườn hoa phía trước trụ sở mới sẽ đặt một tượng đài biểu tượng của ngành Giao thông vận tải không biết nên lấy biểu tượng gì dây? Bộ trưởng như tự hỏi.
Những người dự họp sôi nổi nêu ý kiến người thì bảo biểu tượng là chiếc vô lăng ô tô đặt trên bộ nhíp xe người thì bảo là con đường người bảo chiếc cầu và dòng sông... Không hiểu sao lúc ấy tôi lại khe khẽ hát Trên đường ta đi đánh giặc dù vào Nam hay ta lên Bắc ở đâu cũng gặp những ngọn đèn dầu chong mắt đêm thâu...Bộ trưởng quay lại giọng rất vui:

   - Đúng rồi ngọn đèn đứng gác! ngành Giao thông vận tải như ngọn đèn đứng gác không bao giờ ngơi nghỉ cho mạch máu giao thông luôn nối liền! Phải dựng một tượng đài ngọn đèn đứng gác!

...Rất tiếc vì nhiệm vụ Đảng giao Bộ trưởng sau đó chuyển công tác khác. Các vị Bộ trưởng kế nhiệm có những ý tưởng khác nhau nên chúng tôi phải thiết kế lại trụ sở Bộ nhiều lần. Đến đời Bộ trưởng thứ tư thì trụ sở Bộ được chuyển sang cho một cơ quan của Bộ Xây dựng thiết kế và được xây dựng như hiện tại. Nhiều người đến nay vẫn nuối tiếc giá như trụ sở Bộ được xây dựng theo phương án bộ trưởng Phan Trọng Tuệ đã duyệt...

Đã nhiều năm trôi qua Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ đã đi gặp Bác Hồ nhưng hình ảnh một vị Bộ trưởng kiệt xuất tài hoa một vị Bộ trưởng của một thời đạn bom một thời hoà bình vẫn không phai mờ trong tâm trí tôi.


Hà Nội 4/2005
        L.T.H.
 

More...

NHỚ RỪNG. Thơ. Lê Trường Hưởng

By LÊ TRƯỜNG HƯỞNG


KỶ NIỆM 50 NĂM ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN - ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH HUYỀN THOẠI -
 19/5/1959 - 19/5/2009 
IMG_0481.jpg
 

Nhớ rừng như Hổ nhớ rừng(*)


Nhớ rừng một thuở hào hùng đã qua


Trường Sơn rừng núi bao la


Nhớ rừng che chở quân ra chiến trường


Nhớ rừng giấu những con đường


Cho xe tấp nập bình thường vào ra


Nhớ rừng thấp thoáng nếp nhà


Kho tàng doanh trại thực là đông vui


Nhớ rừng che mắt giặc trời


Con ma Thần sấm(**) đến rồi lại đi


Nhớ rừng thăm thẳm xanh rì


bao la bát ngát ngại gì đạn bom


Nhớ rừng nắng sớm chiều hôm


Hái măng kiếm củi ngắt luôn hoa rừng


Nhớ rừng rộn rã tưng bừng


Nghe tin thắng trận đón mừng chiến công


Nôn nao nỗi nhớ trong lòng


Nhớ rừng thuở ấy lại mong về rừng


 

10/2005
L.T.H.

(*)Bài thơ "Nhớ rừng" của Thế Lữ
(**)Tên hai loại máy bay của Mỹ thời đó

More...

Chúc mừng bạn!

By LÊ TRƯỜNG HƯỞNG

Nếu bạn có thể đọc được bài viết này có nghĩa là quá trình đăng ký đã thành công và bạn đã có thể bắt đầu blogging

More...

Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1062
» Error detail: Duplicate entry '11700399' for key 'PRIMARY'
» Query: INSERT INTO bd_estore_online_users (id,store_id,sid,uid,username,usertype,ip,last_updated,last_page) VALUES (NULL,'7232','j2iiebuh8la8urlje6v4feu2h7','0','Guest','0','54.225.59.14','2018-09-19 00:40:23','/ac13108/chung/page-4.html')